cổ dân tộc học
Danh từ: - Ngành khoa học nghiên cứu các dân tộc cổ xưa: "cổ dân tộc học" là một phân ngành của nhân học, chuyên nghiên cứu về nguồn gốc, đời sống, văn hóa và xã hội của các cộng đồng người trong thời kỳ tiền sử và sơ sử, dựa trên các di tích khảo cổ, ngôn ngữ học và các tài liệu lịch sử. - Thuật ngữ này thường được dùng đồng nghĩa với "paléoethnologie" trong tiếng Pháp, nhấn mạnh việc tái hiện lại bức tranh văn hóa của các tộc người đã biến mất hoặc có ảnh hưởng sâu rộng đến các nền văn minh sau này.
- (Ngành này nghiên cứu về cấu trúc cộng đồng thời Hùng Vương.)
- (Phân tích so sánh giữa các di chỉ khảo cổ.)
"phương pháp cổ dân tộc học": cách tiếp cận liên ngành, kết hợp khảo cổ học, ngôn ngữ học và dân tộc học để nghiên cứu các tộc người cổ.
- Phương pháp cổ dân tộc học đã giúp xác định nguồn gốc của các bộ lạc thời kỳ đồ đồng. (Áp dụng nhiều lĩnh vực để giải mã lịch sử.)
"tư liệu cổ dân tộc học": các hiện vật, văn bản hoặc truyền thuyết được dùng làm cơ sở nghiên cứu.
- Các bia đá và mộ cổ là tư liệu quý giá của cổ dân tộc học. (Di tích vật chất giúp tái hiện đời sống cổ đại.)
Cổ nhân học (danh từ): ngành nghiên cứu về hình thái và tiến hóa của con người cổ đại, thường có mối liên hệ chặt chẽ với cổ dân tộc học.
- Cổ nhân học tập trung vào xương hóa thạch, còn cổ dân tộc học chú trọng văn hóa. (Hai ngành bổ trợ cho nhau.)
Dân tộc học lịch sử (danh từ): nghiên cứu các dân tộc hiện đại dựa trên tài liệu lịch sử, khác với cổ dân tộc học chuyên về thời kỳ cổ xưa.
- Dân tộc học lịch sử thường dùng văn bản viết, trong khi cổ dân tộc học dùng di chỉ khảo cổ. (Phân biệt đối tượng nghiên cứu.)
- Paléoethnologie: thuật ngữ gốc Pháp, đồng nghĩa hoàn toàn với "cổ dân tộc học".
- Khảo cổ dân tộc học: một nhánh gần gũi, nhưng thường nhấn mạnh đến việc áp dụng dữ liệu dân tộc học hiện đại vào giải thích di chỉ khảo cổ.
(Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp liên quan đến "cổ dân tộc học", vì đây là thuật ngữ chuyên ngành hàn lâm.)